çÁÞ. æµ. Øáçø×í µáÎÞV
ÁÏùµí¿V, §XØíxßxcâ¿í ²ÞËí ÉÞÜßçÏxßÕí æÎÁßØßX, çµÞÝßçAÞ¿í
¥ÈLÎÞÏ ØÞÇcĵ{ᢠ¥dÄÄæK ÆáVÈßÎßJB{áÎáU ¦çøÞ·cø¢·¢çÉÞÜáU ²øá çζÜæÏAáùß‚í µÞÜáµZ ÈßÜJí ©ùMß‚áÈßKáæµÞIá ØbÉíÈ¢ µÞÃáµ ®KÄí ¥dÄ ®{áMÎÜï. dÉçÄcµß‚ᢠ¥Äí §LcçÉÞæÜ ææÕÕßÇcBZ ÈßùE ²øá dÉçÆÖæJ Ø¢Ìtß‚áµâ¿ßÏÞµáçOÞZ. ('§LcæÏMxß ÈßBZ ÉùÏáK ²ÞçøÞ ÕØíÄáÄÏáæ¿ÏᢠÕßÉøàÄ¢µâ¿ß ØÄcÎÞÃí" ®K ²øá ÕÞºµ¢ ¥ÎVÄcÞæØKßæaÄÞÏß ÉùEáçµGßGáIí).ØÞÎâÙßµ ØÞOJßµ Éøß·Ãȵ{ßÜïÞæÄ ®ÜïÞ §LcAÞVAᢠ¦ÕÖcÎáU ¦çøÞ·cøfÞØ¢ÕßÇÞÈBZ ÜÍcÎÞAáµ ®KÄÞÃí ÍÞÕßÏßW ®JßMß¿ßçAI Üfc¢. Éæf §Äí ²øá ©çGÞMßÏX ØbÉíÈÎÞÏß ÄæK ¥ÕçÖ×ßAÞÈß¿ ®Ká ÈÎáæAÜïÞÎùßÏÞ¢. §KæJ çÜÞµJí ºßµßWØÏáæ¿ ÜÍcÄ dÉÇÞÈÎÞÏᢠçøÞ·ßÏáæ¿ ØÞOJßµÈßÜÏáÎÞÏß ÌtæMGßøßAáKá ®Ká ÕcµíÄÎÞÏß æÄ{ßÏßAæMGáµÝßEµÞøcÎÞÃí. ºßµßWØÞø¢·Jí ÈßÜÕßÜáU ØìµøcB{ᢠ¥ÕÏáæ¿ ÜÍcÄÏᢠÄNßÜáU Õß¿Õí §LcÏßæÜ ¼ÈB{ßW ÕÜßæÏÞøá ÕßÍÞ·æJ §ì ØìµøcBZ ©ÉçÏÞ·æM¿áJáKÄßWÈßKᢠÎÞxß ÈßVJÞX µÞøÃÎÞÕáKáIí. ÈNáæ¿ øÞ¼cJí ºßµßWØÞ æºÜÕßæa 80 ÖÄÎÞÈÕᢠØbµÞøc çζÜÏßÜÞÃí æºÜÕÝßAæM¿áKÄí. ¦çøÞ·c ÉøßøfÏíAí §LcÏßçÜÄßÜᢠµâ¿áÄÜÞÏß ØbµÞøc çζÜæÏ ¦dÖÏßAáK ¥Fá øÞ¼cBç{ çÜÞµJßÜáUá. (µ¢çÌÞÁßÏ, çµÞ¢ç·Þ, ç¼ÞV¼ßÏ, ÎcÞXÎÞV, ØßÏçùÞÜßçÏÞY).
ØbµÞøc ¦ÖáÉdÄßµ{ÞÏÞÜᢠØVAÞV ¦ÖáÉdÄßµ{ÞÏÞÜᢠºßµßW ÉÃæ‚ÜÕáU µÞøcÎÞÏÄßÈÞW çøÞ·ß ÆøßdÆæÈCßW ²KáµßW ºßµßWØ çÕæIKá ÕÏíAáµçÏÞ ¥æÜïCßW ºßµßWØ çÄ¿áµ ÕÝß µâ¿áÄW ÆøßdÆÈÞÏßJàøáµçÏÞ æº‡áKá. §LcÞ ·ÕYæÎaßæa ÈÞ×ÈW ØÞOßZ ØVçÕµZ ÕcµíÄÎÞAáKÄí ØÞOJßµ µÞøÃB{ÞW ºßµßWØ çÕæIKá ÕÏíAáKÕøáæ¿ ®H¢ ²ÞçøÞ ÕV×¢çÄÞùᢠµâ¿ß ÕøáKá ®KÞÃí. 2000W dÉØßiàµãÄÎÞÏ ÈÞ×ÈW ØÞOßZ ØVçÕ 52_Þ¢ ùìIí ùßçMÞVGÈáØøß‚í d·ÞÎàÃøÞÏ §LcX çøÞ·ßµ{ßW 24 ÖÄÎÞÈÕᢠȷødÉçÆÖB{ßÜáUÕøßW 21 ÖÄÎÞÈÕᢠØÞOJßµ µÞøÃB{ÞW ºßµßWØ çÕæIKá ÕÏíAáKÕøÞÃí. §LcÏßW ¦ÖáÉdÄßµ{ßW µß¿Jß ºßµßWØßAæM¿áKÕøßW ÈÞÜßæÜÞøá ÍÞ·æÎCßÜᢠºßµßWØÞ æºÜÕáµZ µÞøâ ÆÞøßdÆcçø¶ÏíAá ÄÞçÝAá çÉÞÕáKá ®KÞÃí çÜÞµÌÞCßæa Èß·ÎÈ¢.
¥ÄßÍàÎÎÞÏ §KæJ ºßµßWØÞ æºÜÕáµZ µ‡ßæÜÞÄáBáK øàÄßÏßçÜAá µáùÏáµÏᢠ¦ÕÖcÎÞÏ ºßµßWØ ÕÜßÏ ¦ÏÞØÎßÜïÞæÄ ÜÍßAáµÏᢠ溇ᵠ®KÄÞÏßøßAᢠ¦çøÞ·cø¢·æJAáùß‚í ÍâøßÍÞ·¢ §LcAÞøáæ¿ÏᢠØbÉíÈ¢. ÆßÈ¢dÉÄß ÕVÇß‚áÕøáK ºßµßWØÞæºÜÕáµ{áæ¿ ÌÞÇcÄÏßWÈßKᢠ¥Äá ÄÞBÞX ÉxÞJ çøÞ·ßµæ{ Ø¢øfßAÞÈᢠæ΂æMG ºßµßWØ ®ÜïÞÕVAᢠÜÍcÎÞAÞÈáÎáU È¿É¿ßµ{ÞÃí §ÈßÏáU ²øá ÆÖÞÌíÆAÞÜJí ÎáçOÞGá çÉÞçÕIÄí. ææÕÆcÖÞØídÄJßæa ØÞÎâÙßµ ÎÞÈBZ ÕßÖÆàµøß‚áæµÞIí øÞ×íd¿àÏæÎLí ÕÜßÏ µÞXÕÞØßÜáU ææÕÆcÖÞØídÄ¢ ÄæKÏÞæÃKá dÉÖØíÄÈÞÏ ²øá ¼VÎX Íß×·bøX ¯ÄÞIí øIá ÈâxÞIá ÎáXÉí ¥ÍßdÉÞÏæM¿áµÏáIÞÏß. ¦çøÞ·cÕᢠÕßµØÈÕᢠÄNßÜáU ÉÞøØíÉøcæJAáùß‚í ²GÈÕÇß ºV‚µZ ¥¿áJµÞÜJí È¿AáµÏáIÞÏß. ¥ÈÞçøÞ·cÕᢠÆÞøßdÆcÕᢠÉøØíÉø ÉâøµB{ÞÃí ®K Äßøß‚ùßÕí §Kí ¥LVçÆÖàÏÄÜJßW Õ{æø dÉÌÜÎÞÃí. ¼ÈÄÏáæ¿ ¦çøÞ·c¢ çøÞ·¢, çøÞ·ÞÄáøÄ ®KßÕæÏÞæA ÕßµØÈ dÉÖíÈB{áÎÞÏß ÌtßMß‚á µÞÃáKÄÞÃí çÜÞµÌÞCí ¥¿AÎáU ØÞOJßµ Øí@ÞÉÈB{áæ¿ §KæJ øàÄß.
¯æÄÞøá dÉçÆÖæJÏᢠ¼ÈB{áæ¿ ¦çøÞ·cÕᢠçøÞ·ÞÕØí@ÏᢠÈßVÃÏßAæM¿áKÄí ¥Õßæ¿ ÈßÜÕßÜáU ØÞÎâÙßµÞLøàfJßÜÞÃí. Ífâ, Öái¼Ü¢, ÕßÆcÞÍcÞØ¢, ÉÞVMß¿¢ Äá¿BßÏ dÉÞ@Îßµ ØìµøcB{áæ¿ ÜÍcÄ §ì ØÞÎâÙßµÞLøàfJßæa ÈßVNßÄßÏßW dÉÇÞÈ ¸¿µB{ÞÃí. ÉøßÎßÄB{ÞÏ ØìµøcBZAáçÕIß ØÎâÙJßæÜ ÕßÕßÇ ÕßÍÞ·BZ ÄNßÜáU ÎWØøÎÞÃí ÈNáæ¿ ÈÞGßW §ì ¥LøàfJßæa ØbÍÞÕ¢ ÈßVÃÏßAáKÄí. ¥ÄáæµÞIáÄæK øÞ×íd¿àÏ ÖµíÄßµZAí ØÎâÙJßæa ¦çøÞ·c ÈßÜÕÞø¢ ÈßVÃÏßAáKÄßW çµÕÜ¢ ºßµßWØÞ Ø¢ÕßÇÞÈBZ ÕßµØßMßæ‚¿áAáKÄßÈMáùJí ÉÜÄøJßÜᢠÉCáIí.
¥ÄáæµÞIá ÄæK ²ÞçøÞ ØÎâÙJßæaÏᢠæ΂æMG ¦çøÞ·c¢ ØÎâÙJßæÜ ¼ÈÞÇßÉÄcÕWAøÃJßÈᢠÏáµíÄßÉâVÕÎÞÏ ØÞÎâÙßµ ÌtB{áæ¿ Øí@ÞÉÈJßÈáÎáU ÉøßdÖÎB{áÎÞÏß ÌtæMGá µß¿AáKá. ¦çøÞ·c ØÞÎâÙßµ dÉÖíÈB{ßÜᢠÉøßÙÞøB{ßÜᢠؼàÕÎÞÏß §¿æÉ¿ÞX ®ÜïÞÕVAᢠØÞÇcĵZ ÈWµáK ÉFÞÏJßøÞ¼í Ø¢ÕßÇÞÈ¢ ¦çøÞ·cø¢·Jí ÕßçÖ×ÞW dÉÞÇÞÈcÎVÙßAáKÄí §ÄáæµÞIÞÃí. ¦çøÞ·cοAÎáU ²çGæù çζܵ{áæ¿ ©JøÕÞÆßJ¢ ÄçgÖ ØbÏ¢Íøà Øí@ÞÉÈBZAá ææµÎÞùáKÄá ÈßVÌtÎÞAßæAÞIáU 73_Þ¢ Íøø¿ÈÞ çÍÆ·Äß §LcÏßæÜ ²GáÎßA Ø¢Øí@ÞÈB{ßÜᢠȿMÞAßAÝßEßGßÜï. ØbL¢ dÉçÆÖæJ ¦çøÞ·cdÉÖíÈB{ßW ¼ÈÉCÞ{ßJçJÞæ¿ ÄàøáÎÞÈæοáAÞX ÄçgÖ ØbÏ¢Íøà յáMí Øí@ÞÉÈBZAí ¥ÇßµÞø¢ ÈWµáK Õßçµdwàµøà Íøà ØdOÆÞÏ¢ ¥¿áJ ÉJá ÕV×JßÈáUßæÜCßÜᢠ®ÜïÞ Ø¢Øí@ÞÈB{ᢠȿMßÜÞAáµ ®KÄí ÈNáæ¿ ¦çøÞ·cø¢·¢ æ΂æM¿áJáKÄßÈáU dÉÞ@Îßµ È¿É¿ßµ{ßæÜÞKÞÃí.
ØVAÞV Ø¢ÕßÇÞÈBZ ÕÝßÏáU ºßµßWØÞ ØìµøcB{áæ¿ ÜÍcħKá çÁÞµí¿VÎÞøáæ¿ ØÞKßÇc¢ / ¥ØÞKßÇc¢, ¦ÖáÉdÄßµ{áæ¿ dÉÕVJÈ ØÎÏ¢, ¥ÕÖc ÎøáKáµ{áæ¿ ¥ÍÞÕ¢ ºßµßWØÏíAáçÕIßÏáU µÞJßøßMßæa ææÆV¸c¢ ®KßBæÈ ²GÈÕÇß 'dÉÕºÈÞÄàÄÎÞÏ" µÞøcBZ µÞøâ ØCàVÃÎÞÃí. ÈNáæ¿ ÈÞGßæÜ ÆøßdÆøÞÏ ÕÜßæÏÞøá ÕßÍÞ·¢ çøÞ·ßµZAá ºßµßWØÏáæ¿ µÞøcJßW ¯µ ¦dÖÏ¢ ØVAÞV Ø¢ÕßÇÞÈB{ÞÃí. dÉÞ@ÎßµÞçøÞ·c çµdwB{áæ¿ÏᢠÎxá ØVAÞV ¦çøÞ·c Ø¢ÕßÇÞÈB{áæ¿ ÕßÖbÞØcÄ ÕàæI¿áAÞÈáU È¿É¿ßµZ ¥¿ßÏLøÎÞÏß ©IÞçÕIßÏßøßAáKá. ¯ÄÞIí ÎáÝáÕÈÞÏß ÄµVKáµß¿AáK ÈNáæ¿ æÉÞÄá¼ÈÞçøÞ·c Ø¢ÕßÇÞÈJßæa ÉáÈøáiÞøÃÕᢠ§çÄÞæ¿ÞM¢ È¿çAIÄáIí. §¿ÏíAßæ¿ dÉÄcfæM¿áK ØÞ¢dµÎßµ çøÞ·ÌÞǵç{޿ᢠÎÙÞÎÞøßµç{Þ¿áÎáU ØÎàÉÈ¢çÉÞÜᢠÄÞWAÞÜßµ ¥ÁíÁ¼ØíxáæÎaáµ{ßæÜÞÄáBßçMÞÕáK §KæJ ¥ÕØí@ ÎÞùßçÏ ÎÄßÏÞÕâ.
ÖµíÄÎÞÏ dÉÞ@Îßµ ¦çøÞ·c Ø¢ÕßÇÞÈ¢ ÕßµØßMßæ‚¿áAÞÈᢠØVAÞV Ø¢ÕßÇÞÈJßæa ØÞOJßµ Øáøf ©ùMáÕøáJÞÈáÎáU ©JøÕÞÆßJ¢ ·ÕYæÎaáµZ ¯æx¿áçAIßÏßøßAáKá. §LcÏßW æÎÞJ¢ çÆÖàÏ ÕøáÎÞÈJßæa ¥Fá ÖÄÎÞÈJßÜÇßµ¢ ºßµßWØÏíAá çÕIßÏÞÃí ©ÉçÏÞ·ßAæM¿áKÄí. Éçf §ÄßW ØVAÞøßæa ÉCí ÕV×¢çÄÞùᢠµáùEí 2004 ¦ÏçMÞçÝAᢠæÕùᢠ0.9 ÖÄÎÞÈÎÞÏß ÎÞùß. ²ÞçøÞ ÉìøÈᢠçÕIß ÉJí çÁÞ{æùCßÜᢠ(400øâÉ) æÉÞÄá¼ÈÞçøÞ·c ø¢·Jí ¦çøÞ·c ̼xáµZ æÕùᢠµÞGßAâGÜáµZ ÎÞdÄÎÞæÃKÞÃí ÕßøáiÞÍßdÉÞÏ¢. dÉÄßÖàVf ÕµÏßøáJW 100 øâÉÏßW ÄÞæÝÏáU ̼xáµZ ÕÝß çÜÞµJí ¦çøÞ·cçζÜÏßW ¯xÕᢠµáùÕí Éâ æºÜÕÝßAáK ØVAÞøáµ{ßæÜÞæKK çÉøí §LcÞ ·Õ. ØOÞÆß‚á µÝßEßGí µÞÜçÎæùÏÞÏß. §ì Äáºí»ÎÞÏ ØVAÞV ̼xáµ{ßWJæK 60 ÖÄÎÞÈJßÜÇßµÕᢠÄáµ ¼àÕÈAÞøáæ¿ ÖO{JßÈáçÕIß ÎÞxßÕÏíAæM¿áKÄÞÃí. ¥ÄáæµÞIáÄæK ÎøáKáµZAᢠ¦çøÞ·cdÉÕVJÈBZAᢠçÕIß æºÜÕÝßAæM¿áKÄí ÈÞÎÎÞdÄÎÞÏ Äáµµ{ÞÃí. dÉÞ@ÎßµÞçøÞ·c çµdwB{ᢠÎxí æÉÞÄá¼ÈÞçøÞ·c Ø¢ÕßÇÞÈB{ᢠæ΂æM¿áJáµ ®K ©çgÖçJÞæ¿ §ÄßÈÞÕÖcÎÞÏ Äáµ ÕßÜÏßøáJæM¿áK çÆÖàÏ Ì¼xáµZ §ÈßÏáU ÕV×B{ßW ©IÞÕæG ®Ká ÈÎáAí ¦d·ÙßAÞ¢.
çµdw ØVAÞøßæa ¦çøÞ·cÕßÍÞ·¢ ÁÏùµí¿V ¼ÈùW dÉØßiàµøßAáK '§LcÏßæÜ ¦çøÞ·cÕßÕøBZ" ®K çø¶ÏßW ²ÞçøÞ Ø¢Øí@ÞÈæJÏᢠ®ÜïÞ ¦ÖáÉdÄßµ{áæ¿Ïᢠ¦ÖáÉdÄßAß¿Aáµ{áæ¿Ïᢠ®H¢ ÜÍcÎÞÃí. Éçf, ÉÜ Ø¢Øí@ÞÈB{ßÜᢠȿJæMG ØbÄdLÎÞÏ ØVçÕµZ æÕ{ßÕÞAáKÄí ØbµÞøc ¦ÖáÉdÄßµ{áæ¿ÏᢠØbµÞøc çζÜÏßæÜ ¦ÖáÉdÄßAß¿Aµ{áæ¿Ïᢠ®H¢ ²ìçÆcÞ·ßµ çø¶µ{ßW µÞÃáKÄßçÈAÞZ ®dÄçÏÞ µâ¿áÄÜÞæÃKÞÃí. ®ÜïÞ Ø¢Øí@ÞÈB{ßÜᢠ²ÞçøÞ ÕV×Õᢠ¦çøÞ·cçζÜÏßW ÉáÄßÏ ÇÞøÞ{¢ ØbµÞøc Ø¢ø¢ÍBZ ©ÏVKáÕKáæµÞIßøßAáµÏáÎÞÃí. ØbµÞøc ¦ÖáÉdÄßµ{áæ¿ ØbÍÞÕJßÜᢠÕcÞɵÎÞÏ ÎÞxBZ ÕKáæµÞIßøßAáKá. ºßµßrÞø¢·Jí æºÜçÕùßÏ æÎÁßAW 濵íçÈÞ{¼ßÏáæ¿ ¦·ÎÈ¢ ØbµÞøc çζÜæÏ ÎáXÉßÜïÞJÕßÇ¢ ÎâÜÇÈÞÇß×íÀßÄÎÞAßJàVJßGáIí. ÕX ÎáÄWÎá¿AáU çµÞVÉçùxí ¦ÖáÉdÄßµZ §LcÏßæÜO޿ᢠØbµÞøc ºßµßrÞ çζÜÏßW ¦ÇßÉÄc¢ Øí@ÞÉß‚áÕøßµÏÞÃí. §çÄÞæ¿ÞM¢ ÄæK ææÙ濵í çøÞ·ÈßVÃÏ çµdwB{ᢠÉçJÞ{¼ß çµdwB{ᢠÇÞøÞ{ÎÞÏß ©ÏVKáÕøáKáIí.
Îxá µ‚Õ¿çζܵ{ßÜáUÄßçÈAÞZ ÆáVÌÜøᢠÈßTÙÞÏÕøáÎÞÏ ©ÉçÍÞµíÄÞA{ᢠ©WÉKJßæa µÞøcJßW ÕßWÉÈAÞøÈí ÄÞøÄçÎcÈ ®{áMJßW ©IÞAßæÏ¿áAÞÕáK ÁßÎÞXÁᢠÎxá ÕÞÃß¼cçζܵ{ßWÈßKá ºßµßrÞø¢·æJ ÕcÄcØíÄÎÞAáKáIí. ØbµÞøc Ø¢ø¢ÍBZAᢠØÎâÙJßÈáÎß¿ÏßW çøÞ·ßÏáæ¿ ÄÞWÉøcBZ Ø¢øfßAÞX ØVAÞøßçaçÄÞ ¼ÈµàÏ µâGÞÏíε{áç¿çÄÞ ¦Ï §¿É¿ÜáµZ ¦ÕÖcÎÞÏßÕøáKÄí §ÄáæµÞIÞÃí.
ØVAÞV Ø¢ÕßÇÞÈJßÈá ɵøÎÞÏßGÜïÞæÄ ¥ÕçÏÞæ¿ÞM¢ dÉÕVJßAáK ÈßÜÏßçÜAí §LcÏßæÜ ØbµÞøc ¦ÖáÉdÄßµZ ÎÞçùIßÏßøßAáKá. æÉÞÄá¼ÈÞçøÞ·c dÉÖíÈB{ßW dÉÕVJßAÞÈáU ©JøÕÞÆßJ¢ ØVAÞV Ø¢ÕßÇÞÈBZAá ÎÞdÄÎÞæÃK ÇÞøà ÎÞùß. §AÞøcJßW ØVAÞV_ØbµÞøc Ø¢ÏáµíÄ Ø¢ø¢ÍBZ ©IÞçÕIÄáIí. ØbµÞøc ¦ÖáÉdÄßµ{áæ¿ÏᢠºßµßrÞ Ø¢ø¢ÍB{áæ¿Ïᢠù¼ßØíçd¿×Èá çÕIßÏáU ÕcµíÄÎÞÏ ²øá Ø¢ÕßÇÞÈ¢ §LcÏßW ÎßAÕÞùᢠdÉçÆÖB{ßW §Ká ÈßÜÕßÜßÜï. ØbµÞøc ºßµßrÞ Ø¢ÕßÇÞÈB{áæ¿ ·áÃÈßÜÕÞøÕᢠØáÄÞøcÄÏᢠ©ùMáÕøáJÞÈáU dÉÞ@Îßµ È¿É¿ßæÏK ÈßÜÏíAí §JøæÎÞøá ù¼ßØíçd¿×X Ø¢ÕßÇÞÈ¢ ¥ÄcÞÕÖcÎÞÃí. ØÞOJßµ ·áÃÈßÜÕÞø¢ ÕßÜÏßøáJß ØVGßËßAxáµZ ÈWµáK ²øá Ø¢ÕßÇÞÈ¢ ÈNáæ¿ ÈÞGßW §ìÏßæ¿ÏÞÏß µIáÕøáKáIí. §ÄßÈáɵø¢ §LcX æÎÁßAW µìYØßW çÉÞÜáU ¯¼XØßµZ Ï@ÞV@JßÜáU ºßµßrÞ Ø¢ÕßÇÞÈB{áæ¿ ·áÃÈßÜÕÞø¢ ¥{AÞÈáU øàÄßµ{ᢠÎÞVÆÈßVçÆÖB{ᢠÈWµÞÈáU µÝßÕᢠÕßÖbÞØcÄÏᢠ¦V¼ßçAIÄáIí. ºßµßrÏáæ¿ Ï@ÞV@ æºÜÕᢠ¦ÖáÉdÄß ºÞV¼á¢ ÄNßW µáçùAâ¿ß ØáÄÞøcÎÞÏ Ìt¢ Øí@ÞÉßæ‚¿áAÞÈᢠ§Jø¢ È¿É¿ßµZ ©ÉµøßAá¢.
§Ká ÈNáæ¿ ¼ÈB{ßW ®æLCßÜᢠ¦çøÞ·c §X×áùXØí ÉiÄßÏáæ¿ ÉøßøfÏáUÄí çµÕÜ¢ 10% çÉVAá ÎÞdÄÎÞÃí. §ÕøßW ÍâøßÍÞ·Õᢠ¯æÄCßÜᢠآ¸¿ßÄ çζÜÏßæÜ ©çÆcÞ·Øí@øÞÃí. ØÞÎáÆÞÏßµ ¦çøÞ·c §X×áùXØí ÉiÄßµZAá ÉáùçÎ §Kí §LcÏßW §øáÉÄßÜÇßµ¢ ØÞÎâÙߵآ¸¿ÈµZ ÕcÄcØíÄ dÉçÆÖB{ßW ØÞÎâÙßµ ¦çøÞ·c §X×áùXØí ÉiÄßµZ ¦Õß×íµøß‚í È¿MÞAáKáIí. §ÕÏßW ·âÁÜïâøßæÜ ·âÁÜïâV ¦ÆßÕÞØß ÎáçKx Ø¢¸JßçaÄáçÉÞæÜ ÄÞøÄçÎcÈ Õß¼ÏdÉÆÎÞÏ ÉiÄßµZ ²øá ¼ÈµàÏ µâGÞÏíÎÏáæ¿ ÕßÉáÜÎÞÏ ØÞÎâÙßµ ¥¼IÏáæ¿ ÍÞ·ÎÞÏß È¿MÞAæM¿áKÕÏÞÃí. ØbµÞøc ¦çøÞ·c §X×áùXØí ÉiÄßµZ ØÞÎâÙßµ ¥ØÎÄb¢ ÕVÇßMßAáKÄßÈí µÞøÃÎÞµáKá ®Kí æÄ{ßÏßAæMGßGáIí. ÆáVÌÜ ÕßÍÞ·BZAáçÕIßÏáU ¯æÄCßÜᢠ²øá Ø¢øfà ÕÜÏBÕáæ¿ ¥ÍÞÕJßW ØbµÞøc §X×áùXØí ¯¼XØßµ{áæ¿ µ¿KáÕøÕí çdÉÞWØÞÙßMßAáKÄí ¥Éµ¿ÎÞµáæÎKí §ì çζÜÏßæÜ ¥çÎøßAX ¥ÈáÍÕ¢ ÈæN ÉÀßMßAáKáIí. ÉÞVÖbÕWAøßAæMG ØÎâÙB{áæ¿ ÄÞWÉøcBZ Ø¢øfßAÞÈáçg‚áæµÞIí øâÉ¢ æµÞIßGáU ¥Õøáæ¿ ÄæK µâGÞÏíεZ §ì çζÜÏßW §¿æÉ¿áµÏÞæÃCßW §ì dÉÖíÈ¢ µáæùæÏCßÜᢠÉøßÙøßAÞX ÉxáæÎKÞÃí ·âÁÜïâV Éøàfâ ÕcµíÄÎÞAáKÄí. §LcÏßW ¦çøÞ·cçζÜÏßW §X×áùXØí µOÈßµ{áæ¿ ÕÜßÏ øàÄßÏßÜáU ØÞKßÇc¢ ØáÈßÖíºßÄÎÞæÃKßøßæA ÆáVÌÜ ¼ÈÕßÍÞ·B{áæ¿ ÄÞWÉøcBZ Ø¢øfßAÞÈÞÏß ¥Õøáæ¿ÄæK µâGÞÏíεZ §X×áùXØí ¯¼XØßµZAᢠØÎâÙJßÈáÎß¿ÏßW ÎÇcÕVJßµ{ÞÏß ©ÏVKáÕøáæÎK dÉÄàfÏÞÃá ÉáÜVJÞÈáUÄí.
¦ç·Þ{ ÕcÞɵÎÞÏß çøÞ·B{áæ¿ ØbÍÞÕJßW µÞøcÎÞÏ ²øá ÕcÄcÞØ¢ ÕKáæµÞIßøßAáK µÞÜÎÞÃí §Äí. §AÞøcJßW §LcÏᢠ²øá ÕÝßJßøßÕßÜÞÃí. ¦ÏáVææÆV¸cJßÜáU ÕVÇÈÕᢠ¼àÕßÄ ææÖÜßÏßÜáU ÎÞxB{ᢠµÞøâ ÆàV¸µÞÜ çøÞ·BZ æµÞIáUçøÞ·ÞÄáøÄÏᢠÎøÃB{ᢠµâ¿ßÕøßµÏÞÃí. ØÎâÙJßW µâ¿ßÕøáK Õãiøáæ¿ ¦çøÞ·cdÉÖíÈBZAâ¿ß §çÄÞæ¿ÞMÎáIí. ÈNáæ¿ ¦çøÞ·cØ¢ÕßÇÞÈBZ çøÞ·BÕáæ¿ µÞøcJßÜáU §ì ÎÞxæJ (Disease Transition) çÈøß¿ÞX ²GᢠÉøcÞÉíÄÎÜï. ØÞdOÆÞÏßµ ºßµßrÞ Ø¢ÕßÇÞÈB{ßWÈßKá ÕcÄcØíÄÎÞÏ dÉÇÞÈÎÞÏᢠ·ãÙ çµdwàµãÄÎÞÏ ²øá Éøߺøà آÕßÇÞÈÎÞÃí ÆàV¸µÞÜ çøÞ·ßµZAᢠÎÞùÞçøÞ·ßµZAᢠÕãi¼ÈBZAᢠ¦ÕÖc¢. çµø{JßW ¦çøÞ·c çµø{¢ ÉiÄß §ì ÆßÖÏßW Éøߺøà آÕßÇÞÈBZ ÕßµØßMßAÞÈáU dÖÎBZ ¦ø¢Íß‚ßGáIí. ÕøᢠÕV×B{ßW Îxá Ø¢Øí@ÞÈB{ßÜᢠÆàV¸µÞÜ çøÞ·ßµZAᢠÎÞùÞçøÞ·ßµZAᢠÕãi¼ÈBZAᢠçÕIßÏáU Éøߺøà آÕßÇÞÈBZ ¦Õß×íµøßAæM¿áæÎKí ¦ÖßAÞ¢. ÎÞÈØßµçøÞ·ßµZAá çÕIßÏáU ØÞÎâÙßµ ºßµßrÞ Ø¢ÕßÇÞÈB{ᢠ§ì ÆßÖÏßÜáIÞçÕI ²øá dÉÇÞÈ ÎÞxÎÞÃí.
µÞÜÙøÃæMG øàÄßµ{ᢠØßÜÌØáÎÞÃí §LcÏßæÜ æÎÁßAW ÕßÆcÞÍcÞØçζÜÏáæ¿ Îá¶ÎádÆ. ØÎâÙJßÈí ©ÉµÞøæM¿áK øàÄßÏßW çÁÞµí¿VÎÞæø ÕÞVæJ¿áAáKÄßÈí ©ÉÏáµíÄÎ޵â. æÎÁßAW ÕßÆcÞÍcÞØ ØdOÆÞÏ¢ ØÞÎâÙßµ dÉصíÄßÏáU Õß×ÏB{ᢠçøÞ·ßÏáÎÞÏáU ¦ÖÏÕßÈßÎÏJßæa øàÄßµ{ᢠ¦ÇáÈßµ ææÕÆcÖÞØídÄJßæÜ ÉáJX ¥ùßÕµ{ᢠÎxᢠ©ZæM¿áJß æÎÁßAW ÕßÆcÞÍcÞØ ØdOÆÞÏ¢ æ΂æM¿áçJIßÏßøßAáKá. ÕßÆcÞÍcÞصÞÜJáÄæK Äá¿AÎß¿áµÏᢠÄá¿VKá çdÉÞWØÞÙßMßAæM¿áµÏᢠæºç‡I ·çÕ×à çζÜÏáæ¿ µÞøcJßÜᢠÈÞ¢ Õ{æø ÉßKßÜÞÃí. dÆáÄ·ÄßÏßW Õ{VKáæµÞIßøßAáK ææÕÆcÖÞØídÄJßæÜ ÕßµÞØJßæa çζܵ{ßW ËÜdÉÆÎÞÏß ÎÞV·ÈßVçÆÖÕᢠçdÉÞWØÞÙÈÕᢠÈWµÞÈáĵáK ²øá Öã¢¶Ü ÕßµØßMßæ‚¿áAÞX §LcX µìYØßW ²ÞËí æÎÁßAW ùßØV‚í çÉÞÜáU Øí@ÞÉÈBZAá ØÞÇßAâ.
¦ÏáVçÕÆ¢ ÎáÄW dɵãÄß ºßµßr Õæø ²GÈÕÇß ÄÈÄí ºßµßrÞ øàÄßµZæµÞIí ØCàVÃÎÞÃí §LcÏßæÜ ¦çøÞ·cø¢·¢. §ì çζÜÏßW ËÜdÉÆÎÞÏ ·áÃÈßÏdLÃJßçÈÞ ¥ÕçÜÞµÈJßçÈÞ ©U Ø¢ÕßÇÞÈBZ §Kí ÈßÜÕßÜßÜï. ÕcÄcØíÄ ºßµßrÞ øàÄßµ{ßW ·áÃÈßÏdLÃJßÈᢠ·çÕ×ÃJßÈáÎáU Ø¢ÕßÇÞÈB{í ÕøᢠÕV×B{ßW ÕßµØßMßæ‚¿áçAIÄáIí.
¦çøÞ·cçζÜÏßW µâ¿áÄW dÖi æºÜáJÞÈáU ©çgÖcçJÞæ¿ÏÞÃí 2005 ¯dÉßW ÎÞØJßW çÆÖàÏ d·ÞÎàÃÞçøÞ·c¢ (National Rural Helath Mission) øâÉÕWAøß‚Äí. 2012 ¦µáçOÞçÝAᢠ¦çøÞ·cçζÜÏßæÜ ØVAÞV ÕßÙßÄ¢ øIí_ÎâKí ÖÄÎÞÈÎÞÏß ©ÏVJÞÈáU ÉiÄßÏÞÃí §Äí. ËÜdÉÆÎÞÕáµÏÞæÃCßW §LcÏßæÜ æÉÞÄá¼ÈÞçøÞ·cø¢·¢ §Ká çÈøß¿áK ²GÈÕÇß dÉÖíÈBZAáU ÉøßÙøÞJßÈáU ØÞÇcĵZ §ì ÉiÄßÏßÜáIí. ¥çÄØÎÏ¢ çÆÖàÏÄÜJßÜᢠآØí@ÞÈÄÜJßÜᢠµáçùAâ¿ß ÕcµíÄÎÞÏ ÜfcB{ᢠÈÏB{ᢠøâÉæMGá ÕKßæÜïCßW §dÄ ÄáµÏáæ¿ ÕÜßæÏÞøá ÉCᢠÆàV¸µÞÜÞ¿ßØí@ÞÈJßW ©ÉµÞødÉÆÎÜïÞÄÞÏßçMÞµÞÈáU ØÞÇcĵ{áIí. §ÈßÏáU µÞÜ¢æµÞIí çÆÖàÏ d·ÞÎàÃÞçøÞ·c ÆìÄc¢ ¥Äßæa ÌÞÜÞøß×í¿ÄµZ ÉßKßGí §LcÏßæÜ æÉÞÄá¼ÈÞçøÞ·c çÎ¶Ü ÖµíÄÎÞÏ ÉßLáÃÏÞÏßJàøáæÎKí ¦ÖßAÞ¢.
1. ¦çøÞ·cçζÜÏßW ØÞÎâÙßµ ÉCÞ{ßJ¢ ©ùMáÕøáJáK ¥ÇßµÞø Õßçµdwàµøâ.
2. ÖµíÄÎÞÏ dÉÞ@ÎßµÞçøÞ·c Ø¢ÕßÇÞÈJßæa ÕßµÞØÕᢠæÉÞÄá¼ÈÞçøÞ·c Ø¢ø¢ÍB{áæ¿ ÉáÈøáiÞøÃÕá¢.
3. çÆÖàÏ Ì¼xßW ¦çøÞ·cçζÜÏíAá æ΂æMG Éøß·ÃÈ.
4. ØbµÞøc ¦ÖáÉdÄßµ{áæ¿ ù¼ßØíçd¿×Èᢠ·áÃÈßÜÕÞø¢ ©ùMáÕøáJÞÈáÎáU Ø¢ÕßÇÞÈBZ, ¦ÖáÉdÄß ºÞV¼áµ{ßW ØáÄÞøcÄ.
5. ØbµÞøc ¦ÖáÉdÄßµZ ØÞÎâÙßµ ©JøÕÞÆßÄb¢ ÈßùçÕxW.
6. ØÞÎâÙßµ ÉCÞ{ßJçJÞæ¿ÏáU ¦çøÞ·c §X×áùXØí ÉiÄßµZ.
7. ÆàV¸µÞÜ çøÞ·ßµZAᢠÕãi¼ÈBZAáÎáU Éøߺøà آÕßÇÞÈBZ.
8. æÎÁßAW ÕßÆcÞÍcÞØJßW µÞçÜÞºßÄÎÞÏ Éøß×íµøâ.
9. ØÞÎâÙßµ dÉصíÄßAáU æÎÁßAW ·çÕ×à آÕßÇÞÈ¢.
10. Îxá ºßµßrÞ øàÄßµ{áæ¿ ù¼ßØíçd¿×X, ·áÃÈßÜÕÞø¢ ©ùMáÕøáJW, ·çÕ×â ®KßÕÏíAáU Ø¢ÕßÇÞÈ¢.
11. çÆÖàÏ d·ÞÎàÃÞçøÞ·c ÆìÄcJßæa µâ¿áÄW ËÜdÉÆÎÞÏ dÉÕVJÈ¢.
