sections
MORE

ബംഗ്ലദേശിന്റെ രണ്ടു മുഖങ്ങൾ

tp-sreenivasan-with-shaik-haseena
SHARE

ബംഗാളി സംസാരിക്കുന്ന ധാരാളം നയതന്ത്രജ്ഞർ ഉള്ളതിനാലാകാം കേന്ദ്രം എന്നെ ഒരിക്കലും ബംഗ്ലാദേശിലേക്ക് അയച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ, യുദ്ധസമയത്ത് ബംഗ്ലദേശിന്റെ ജനനത്തിന്റ തുടക്കത്തിന് ഞാൻ സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിരുന്നു. ഭൂട്ടാൻ രാജാവിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രപതിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തുകൊണ്ടുള്ള ഒരു കത്ത് എനിക്ക് ലഭിച്ചു. റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ബംഗ്ലദേശിനെ അംഗീകരിക്കുന്നതായി ഭൂട്ടാൻ അറിയിച്ച കത്തായിരുന്നു അത്. ജനങ്ങളുടെ അംഗീകാരം അറിയിക്കുന്നതിനുള്ള സവിശേഷമായ പദവി ഇതോടെ എനിക്ക് ലഭിച്ചു. മോസ്കോയിൽ, പുതിയ ബംഗ്ലദേശ് നയതന്ത്രജ്ഞരെ സഹായിക്കുന്നതിലും ഞാൻ പങ്കാളിയായിരുന്നു.

വിചിത്രമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഞാൻ ആദ്യമായി ബംഗ്ലദേശ് സന്ദർശിച്ചത് 1982ൽ ന്യൂയോർക്കിലെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥിരം ദൗത്യത്തിലായിരുന്നു. നമീബിയൻ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രതിനിധിസംഘാംഗം എന്ന നിലയിൽ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആറു നയതന്ത്ര ഉദ്യോഗസ്ഥർ ധാക്കയിലേക്കും ദില്ലിയിലേക്കുമുള്ള യാത്രയിൽ കൊളംബോയിലെത്തി. 

ബംഗ്ലദേശിൽ ജനറൽ മുഹമ്മദ് എർഷാദ് അട്ടിമറിയിലൂടെ സർക്കാരിനെ മറിച്ചിട്ടുവെന്ന വാർത്ത പുറത്തുവന്നപ്പോൾ ധാക്കയിലേക്കുള്ള ഞങ്ങളുടെ യാത്ര ഉടനടി റദ്ദാക്കി. എന്നാൽ, നിമിഷങ്ങൾക്കകം ശ്രീലങ്കയിലെ ബംഗ്ലദേശ് ഹൈക്കമ്മിഷണർ ഞങ്ങളുടെ ഹോട്ടലിൽ വന്ന് ജനറൽ എർഷാദ് ഞങ്ങളെ കാണാൻ തയാറാണെന്നും സന്ദർശനം റദ്ദാക്കരുതെന്നും പറഞ്ഞു. യുഎൻ പ്രതിനിധി സംഘം സന്ദർശനം റദ്ദാക്കിയാൽ അത് നിഷേധാത്മക പ്രചാരണം സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് തോന്നി. ഞങ്ങളുടെ സർക്കാരുകൾ സന്തുഷ്ടരായിരുന്നില്ല, പക്ഷേ, ഞങ്ങളുടെ സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽ യാത്ര ചെയ്യാമെന്ന് അറിയിപ്പും കിട്ടി. അട്ടിമറിക്ക് ഒരു ദിവസത്തിന് ശേഷം ഞങ്ങൾ ധാക്കയിലെത്തിയതിൽ ജനറൽ എർഷാദ് വളരെ സന്തുഷ്ടനായിരുന്നു. സാധാരണയായി രാഷ്ട്രത്തലവന്മാർക്കും സർക്കാർ മേധാവികൾക്കുമായി കരുതിവച്ചിരുന്ന പത്മ അതിഥിമന്ദിരത്തിൽ ഞങ്ങളെ പാർപ്പിച്ചു. 

അദ്ദേഹത്തെ ആദ്യമായി വിളിച്ച നയതന്ത്രജ്ഞരാണ് ഞങ്ങൾ. ജനറൽ എർഷാദ് ഞങ്ങളെ ഊഷ്മളമായി സ്വീകരിച്ചു. എല്ലാ സ്വേച്ഛാധിപതികളും അട്ടിമറിക്ക് ശേഷം പറയുന്ന പോലെ താൻ തന്റെ രാജ്യത്തെ രക്ഷിച്ചുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേകം എന്നോട് സംസാരിച്ച അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയുമായി സൗഹൃദത്തിലാകുമെന്ന് ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന് ഉറപ്പ് നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മിഷണർ അതേ ദിവസം തന്നെ സന്ദർശിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അട്ടിമറിക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹത്തെ കണ്ട ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ ഉദ്യോഗസ്ഥനായി ഞാൻ മാറി. ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിൽ എന്നോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുകയും അദ്ദേഹം പോസിറ്റീവ് ആയി കാണപ്പെടുകയും ചെയ്തുവെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് ബന്ധം അത്ര സുഗമമായിരുന്നില്ല.

എന്നാൽ, ഞാൻ ഈ ആഴ്ച ധാക്കയിലേക്ക് പോകാൻ മറ്റൊരു സാഹചര്യം ഉണ്ടായി. ഡോ. കലാം സ്മൃതി ഇന്റർനാഷനൽ എക്സലൻസ് അവാർഡ് സ്വീകരിക്കാൻ ഷെയ്ഖ് ഹസീന പുനലാൽ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് ഞങ്ങളെ ക്ഷണിക്കുകയും അത് അവതരിപ്പിക്കാൻ ഞങ്ങളിൽ ചിലർ ധാക്ക സന്ദർശിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഞാൻ ഒരു പ്രതിനിധി സംഘത്തെ നയിച്ചു ധാക്ക സന്ദർശിക്കാനൊരുങ്ങി. ഞങ്ങൾ ഏഴുപേർ തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന് ധാക്കയിലേക്ക് വലിയ പ്രതീക്ഷകളൊന്നുമില്ലാതെ യാത്ര ചെയ്തു. കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻ തയാറാക്കിയ ശിൽപം ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ കൈകളിലെത്തിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യം കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ യാത്രയ്ക്ക്. 

shaik-haseena

പക്ഷേ, ഈ പരിപാടിക്ക് അവർ നൽകിയ പ്രാധാന്യം ഏറ്റവും വലുതായിരുന്നു. പ്രധാനമായും കലാം മാജിക്കും ഇന്ത്യയോടുള്ള ബഹുമാനവും പരിപാടിയിൽ ഉടനീളം കാണാമായിരുന്നു. അവർ ഞങ്ങളോടൊപ്പം രണ്ടു മണിക്കൂറിലധികം ചെലവഴിച്ചു. ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചും ഡോ. കലാമിനെക്കുറിച്ചും സംസാരിച്ച ഓരോ വാക്കും ക്രിയാത്മകവും ആദരവുള്ളതുമായിരുന്നു. 

തന്റെ ഭർത്താവും ഒരു ആണവ ശാസ്ത്രജ്ഞനാണെന്നും ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞനിൽ നിന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞനായി അദ്ദേഹം മാറിയത് അതിശയകരമാംവിധം സുഗമമാണെന്നും ഷെയ്ഖ് ഹസീന ഡോ. കലാമിനെക്കുറിച്ച് വളരെ സ്നേഹപൂർവം അനുസ്മരിച്ചു. ഡോ. കലാമിന്റെ പേരിലുള്ളതിനാലാണ് അവർ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ചതെന്ന് വ്യക്തം. കൂടുതൽ സമഗ്രമായ വികസനത്തിനായി പരിശ്രമിക്കാൻ ഈ അവാർഡ് എന്നെയും എന്റെ സർക്കാരിനെയും പ്രചോദിപ്പിക്കും. ” ബംഗബന്ധു മ്യൂസിയം വൈകുന്നേരം അഞ്ചു മണിക്ക് അടയ്ക്കുമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു, പക്ഷേ ഞങ്ങൾ അത് സന്ദർശിക്കാതെ പോകരുത് എന്നും നിഷ്കർഷിച്ചു. അവർ ഞങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി അത് തുറക്കാൻ സന്നദ്ധരായി. ട്രാഫിക് ദുഷ്‌കരമായിരുന്നു, ഞങ്ങൾ ഏഴു മണിക്ക് എത്തി, പക്ഷേ മ്യൂസിയത്തിലെ മുഴുവൻ സ്റ്റാഫും ഞങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നു. അവർ ക്ഷമയോടെ ഞങ്ങളെ മ്യൂസിയത്തിന് ചുറ്റും കൊണ്ടുപോയി അതിന്റെ എല്ലാ സവിശേഷതകളും വിശദീകരിച്ചു. പ്രധാനമന്ത്രിയാകുന്നതിന് മുമ്പും ശേഷവും ഷെയ്ഖ് മുജീബ് റഹ്മാൻ വർഷങ്ങളോളം താമസിച്ചിരുന്ന വീടാണ് മ്യൂസിയം. 

പാക്കിസ്ഥാന്റെ വിഭജനത്തിന് പ്രതികാരം ചെയ്യാനായി അദ്ദേഹത്തെയും കുട്ടികളെയും ഉൾപ്പെടെ എട്ട് ബന്ധുക്കളെയും ഒരു കൂട്ടം സൈനികർ കൊലപ്പെടുത്തി. കെട്ടിടം ബുള്ളറ്റും രക്തവും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിരുന്നു. സന്ദർശകരുടെ പ്രവേശനത്തിനായി നിർമിച്ച ചില റാമ്പുകൾ ഒഴികെ കെട്ടിടം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. നിർഭാഗ്യവശാൽ, എയർ കണ്ടീഷനിങ് പോലുമില്ലാതെ മ്യൂസിയം മോശമായി പരിപാലിക്കപ്പെടുന്നു.

ബംഗബന്ധു മ്യൂസിയം തീർച്ചയായും രാഷ്ട്രപിതാവിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെയും സ്മാരകമാണ്, പക്ഷേ ഇത് മനുഷ്യരുടെ അധാർമ്മികതയുടെയും ക്രൂരതയുടെയും സ്മാരകം കൂടിയാണ്. മാതൃരാജ്യത്തിനായി ജീവിതം സമർപ്പിച്ച ഒരാളെ കൊലപ്പെടുത്താൻ ആ കുറ്റവാളികൾക്ക് എങ്ങനെ സാധിച്ചു. ആ സമയത്ത് വിദേശത്തായിരുന്നതിനാൽ താനും മറ്റൊരു സഹോദരിയും എങ്ങനെ രക്ഷപ്പെട്ടുവെന്ന് ഓർക്കുമ്പോൾ അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ കണ്ണുനീർ പൊടിഞ്ഞിരുന്നു. അങ്ങേയറ്റത്തെ അപകടവും ഉത്കണ്ഠയുമുള്ള ആ ദിവസങ്ങളിൽ അവളെ പരിപാലിച്ചതിന് അവർ ഇന്ത്യയോട് കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയും ഇന്ദിരാഗാന്ധിയും ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഞങ്ങളും രക്തസാക്ഷികളാകുമായിരുന്നു, അവർ വികാരാധീനരായി.

ഇന്ത്യയിൽ ആത്മവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിച്ച ഷെയ്ഖ് ഹസീന, ഉഭയകക്ഷി സഹകരണത്തിന്റെ പരിധി ആകാശമാണെന്ന് പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയാണ് തനിക്ക് പ്രഥമ പരിഗണനയെന്നും പങ്കാളിത്ത അടിസ്ഥാനത്തിൽ ബംഗ്ലാദേശിൽ നിക്ഷേപം നടത്തുന്നത് ഇന്ത്യക്ക് സ്വാഗതാർഹമാണെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയുടെ  സൗഹൃദത്തിന് അവർ വലിയ ഊന്നൽ നൽകി.

കഴിഞ്ഞ ദശകത്തിൽ ബംഗ്ലാദേശ്-ഇന്ത്യ ബന്ധം പരസ്പര വിശ്വാസവും ആത്മവിശ്വാസവും കൊണ്ട് പുതിയ ഉയരത്തിലെത്തി. പരമ്പരാഗതവും പാരമ്പര്യേതരവുമായ വിവിധ മേഖലകളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സഹകരണത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ പുരോഗതി കണ്ടു. ഈ സഹകരണ പ്രവണത തുടരുമെന്നും 2041 ഓടെ സമ്പന്നമായ ബംഗ്ലാദേശ് കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ഇവ സഹായിക്കുമെന്നും ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ബംഗ്ലാദേശും ഇന്ത്യയുമായുള്ള സൗഹൃദം ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കും”. 

ദക്ഷിണേഷ്യയുടെ സവിശേഷതയായി ബംഗ്ലാദേശിന്റെ രണ്ടു മുഖങ്ങൾ എന്നെ ബാധിച്ചു. ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ നേതാക്കൾ മാറുമ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ ബന്ധങ്ങളിൽ ചാഞ്ചാട്ടം ഉണ്ടാകും. പക്ഷേ, ധാക്കയിലെ ഷെയ്ഖ് ഹസീനയ്‌ക്കൊപ്പം, ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് ബന്ധത്തിന്റെ ശക്തി കൂടുതൽ നന്നാവുകയാണ് ചെയ്തത്. 

MORE IN KADALPPALAM
SHOW MORE
തൽസമയ വാർത്തകൾക്ക് മലയാള മനോരമ മൊബൈൽ ആപ് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യൂ
ഇവിടെ പോസ്റ്റു ചെയ്യുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ മലയാള മനോരമയുടേതല്ല. അഭിപ്രായങ്ങളുടെ പൂർണ ഉത്തരവാദിത്തം രചയിതാവിനായിരിക്കും. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ഐടി നയപ്രകാരം വ്യക്തി, സമുദായം, മതം, രാജ്യം എന്നിവയ്ക്കെതിരായി അധിക്ഷേപങ്ങളും അശ്ലീല പദപ്രയോഗങ്ങളും നടത്തുന്നത് ശിക്ഷാർഹമായ കുറ്റമാണ്. ഇത്തരം അഭിപ്രായ പ്രകടനത്തിന് നിയമനടപടി കൈക്കൊള്ളുന്നതാണ്.
FROM ONMANORAMA