അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്‍ : പാളിപ്പോയ നയതന്ത്രം

HIGHLIGHTS
  • ഖലീല്‍സാദിന്‍റെ ദീര്‍ഘകാല സേവനത്തിന് ദാരുണാന്ത്യം
  • താലിബാനെ വിശ്വസിച്ചത് വിനയായി
QATAR-AFGHANISTAN-US-CONFLICT-DIPLOMACY-TALIBAN-UN
അഫ്ഗാന്‍ വംശജനായ യുഎസ് നയതന്ത്രജ്ഞന്‍ സല്‍മേയ് ഖലീല്‍സാദ്. Photo : Karim Jaafar / AFP
SHARE

അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ യുഎസ്-നാറ്റോ സൈനിക പിന്മാറ്റം അമേരിക്ക വിചാരിച്ചതു പോലെ നടക്കുകയും സമാധാനപരമായ അധികാരക്കൈമാറ്റത്തിനു കാബൂളില്‍ വഴിയൊരുങ്ങുകയും ചെയ്തിരുന്നെങ്കില്‍ അമേരിക്കയിലെ  ഒരാള്‍ അതിന്‍റെ പേരില്‍ വാനോളം പുകഴ്ത്തപ്പെടുമായിരുന്നു. നൊബേല്‍ സമാധാന സമ്മാനത്തിനു പോലും അദ്ദേഹം അര്‍ഹനാവുകയോ ചുരുങ്ങിയ പക്ഷം അതിനുവേണ്ടി നാമനിര്‍ദേശം ചെയ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്യുമായിരുന്നു. 

അദ്ദേഹമാണ് അഫ്ഗാന്‍ വംശജനായ യുഎസ് നയതന്ത്രജ്ഞന്‍ സല്‍മേയ് ഖലീല്‍സാദ് ; സൈനിക പിന്മാറ്റം സംബന്ധിച്ച് താലിബാനുമായി അമേരിക്ക ഉണ്ടാക്കിയ കരാറിന്‍റെ ശില്‍പ്പി. രാജ്യാന്തര സമാധാന കരാറിന്‍റെ പേരില്‍ മുന്‍പും പലര്‍ക്കും നൊബേല്‍ പുരസ്ക്കാരം കിട്ടിയിരുന്നതിനാല്‍ അക്കൂട്ടത്തില്‍ തന്നെയും ഖലീല്‍സാദ് സ്വപ്നം കണ്ടെങ്കില്‍ അല്‍ഭുതപ്പെടാനില്ല. പക്ഷേ, പെട്ടെന്ന് അതിനു പ്രസക്തിയില്ലാതായി.

ഒരാഴ്ചയിലേറെയായി വാര്‍ത്തകളില്‍ നിറഞ്ഞുനില്‍ക്കുന്ന അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്‍റെ ദുരവസ്ഥ അത്തരത്തിലുള്ളതാണ്. അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാവരും തങ്ങള്‍ക്കു പറയാനുള്ളതെല്ലാം പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു. ആരോപണ പ്രത്യാരോപണങ്ങള്‍ അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും ചീറിപ്പായുന്നു. വിശദീകരണങ്ങള്‍ക്കും ന്യായീകരണങ്ങള്‍ക്കും കുറവില്ല. പക്ഷേ, ഖലീല്‍സാദ് മാത്രം നിശ്ശബ്ദന്‍. അദ്ദേഹം എവിടെ എന്തുചെയ്യുന്നു, എന്തുകൊണ്ട് ഒന്നും മിണ്ടുന്നില്ല എന്നീ ചോദ്യങ്ങള്‍ ഉത്തരം കിട്ടാതെ അവശേഷിക്കുന്നു. 

സൈനിക പിന്മാറ്റം നടപ്പാക്കിയതിലുണ്ടായ പാളിച്ചകള്‍, പിന്മാറ്റം പൂര്‍ത്തിയാകുന്നതിനു മുന്‍പ്തന്നെ കാബൂളിലേക്കുളള താലിബാന്‍റെ കടന്നുകയറ്റം, പ്രസിഡന്‍റ് അഷ്റഫ് ഗനിയുടെ പലായനം, താലിബാനെക്കുറിച്ചുളള ഭയംകാരണം അവരുടെ പിടിയിലാകാതെ എങ്ങനെയെങ്കിലും നാടുവിടാനായി ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള്‍ കാബൂള്‍ വിമാനത്താവളത്തില്‍ പരിഭ്രാന്തരായി പരക്കംപായുന്ന ദൃശ്യങ്ങള്‍, - ഇതെല്ലാം അടങ്ങിയതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്‍റെ കഥ. 

ഇതില്‍ തനിക്കുള്ള ഉത്തരവാദിത്തത്തെ സംബന്ധിച്ച ബോധ്യം ഖലീല്‍സാദിനെ തീര്‍ത്തും നിരാശനാക്കിയിരിക്കുകയാണോ ? നാലു പതിറ്റാണ്ടുകളായി യുഎസ് നയതന്ത്ര രംഗത്തെ സജീവ സാന്നിധ്യമായ ഒരാളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സങ്കല്‍പ്പിക്കാന്‍ പോലും കഴിയുന്നതല്ല ഇത്. 

അമേരിക്കയിലെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്‍കാരില്‍ പ്രമുഖനാണ് ഈ എഴുപതുകാരന്‍. പ്രധാന നഗരങ്ങളില്‍ ഒന്നായ മസാറെ ഷരീഫിലെ ഒരു കുലീന കുടുംബത്തില്‍ ജനിച്ച ഖലീല്‍സാദ് നാട്ടിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം ഉപരിപഠനാര്‍ഥം അമേരിക്കയിലേക്കു പോയതായിരുന്നു. പഠനത്തിനുശേഷം അവിടെ ജോലി സമ്പാദിച്ചു. പൗരത്വവും നേടി. 1980 കളിലെ സോവിയറ്റ് ആക്രമണം മുതല്‍ അമേരിക്കയുടെ അഫ്ഗാന്‍ നയം കരുപ്പിടിക്കുന്നതില്‍ പങ്കു വഹിച്ചുവരുന്നു. 

റിപ്പബ്ളിക്കന്‍ പാര്‍ട്ടിക്കാരനായ ഖലീല്‍സാദ് താലിബാനന്തര അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില്‍ ഒന്‍പതു മാസം അമേരിക്കയുടെ അംബാസ്സഡറായിരുന്നു. അതിനുശേഷം ഒന്നേമുക്കാല്‍ വര്‍ഷം ഇറാഖിലെ അംബാസ്സഡറും തുടര്‍ന്ന് അത്രയും കാലം ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനയിലെ പ്രതിനിധിയുമായി. പ്രസിഡന്‍റ് ഡോണള്‍ഡ് ട്രംപിന്‍റെ ഗവണ്‍മെന്‍റില്‍ അദ്ദേഹം സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി അഥവാ വിദേശമന്ത്രിയുടെ പദവിയിലേക്ക് ഉയരുമെന്നും അഭ്യൂഹങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. 

അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കുടുംബ വേരുകള്‍, അഫ്ഗാന്‍ കാര്യത്തിലുള്ള നയതന്ത്ര സേവന പശ്ചാത്തലം, മുഖ്യ അഫ്ഗാന്‍ ഭാഷകളായ ദാരിയും പഷ്തോയും ഒഴുക്കോടെ സംസാരിക്കാനുള്ള കഴിവ്, പല പ്രമുഖ താലിബാന്‍ നേതാക്കളുമായുള്ള വ്യക്തിപരമായ പരിചയം എന്നിവയെല്ലാം ഖലീല്‍സാദിനെ വേര്‍തിരിച്ചു നിര്‍ത്തുകയായിരുന്നു. 

ഇതെല്ലാം കണക്കിലെടുത്ത് 2018 സെപ്റ്റംബറില്‍ ട്രംപ് അദ്ദേഹത്തെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ തന്‍റെ പ്രത്യേക ദൂതനായി നിയമിച്ചപ്പോള്‍ ആര്‍ക്കും അല്‍ഭുതം തോന്നുകയുണ്ടായില്ല. 20 വര്‍ഷത്തോളമായി അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില്‍ താലിബാനുമായി പോരാടുന്ന യുഎസ്-നാറ്റോ സൈനികരെ എത്രയും വേഗം തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരിക, അതിനുവേണ്ടി താലിബാനുമായി ഒത്തുതീര്‍പ്പുണ്ടാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഖലീല്‍സാദിനു നിര്‍വഹിക്കാനുള്ള ദൗത്യം. പ്രസിഡന്‍റാകുന്നതിനു മുന്‍പ് വോട്ടര്‍മാര്‍ക്കു ട്രംപ് നല്‍കിയ വാഗ്ദാനമായിരുന്നു സൈനിക പിന്മാറ്റം.  

ഗള്‍ഫ് രാജ്യമായ ഖത്തറിലെ ദോഹയില്‍ ഓഫീസ് സ്ഥാപിച്ചിരുന്ന താലിബാന്‍റെ പ്രതിനിധികളുമായുള്ള ഖലീല്‍സാദിന്‍റെ ചര്‍ച്ചകള്‍ പക്ഷേ, ഒന്നര വര്‍ഷം നീണ്ടുപോയി. അതിനിടയില്‍ ഒന്‍പതു തവണയാണ് ചര്‍ച്ച നടന്നതും. 

താലിബാന്‍റെ സഹസ്ഥാപകനും രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗം തലവനുമായ മുല്ല അബ്ദുല്‍ ഗനി ബറാദാര്‍ 2010 മുതല്‍ എട്ടു വര്‍ഷം പാക്കിസ്ഥാനില്‍ തടങ്കലിലായിരുന്നു. ദോഹ ചര്‍ച്ചകളുടെ പുരോഗതിക്കുവേണ്ടി അമേരിക്ക ആവശ്യപ്പെട്ടത് അനുസരിച്ച് വിട്ടയക്കപ്പെട്ടു. ബറാദാര്‍  ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള താലിബാന്‍ നേതാക്കളുമായി ഖലീല്‍സാദിനു വ്യക്തി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനായതും ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കു സഹായകമായതായി പറയപ്പെടുന്നു.  

APTOPIX Qatar United States Afghanistan Peace Deal
സല്‍മേയ് ഖലീല്‍സാദും മുല്ല അബ്ദുല്‍ ഗനി ബറാദാറും 2020 ഫെബ്രുവരിയില്‍ 29ന് കരാറില്‍ ഒപ്പുവച്ചപ്പോള്‍. Photo : Hussein Sayed / AP Photo

ഒടുവില്‍ 2020 ഫെബ്രുവരിയില്‍ 29ന് അദ്ദേഹവും ബറാദാറും കരാറില്‍ ഒപ്പുവച്ചപ്പോള്‍ അതിനു സാക്ഷ്യം വഹിക്കാന്‍ ട്രംപിന്‍റെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മൈക്ക് പോംപയോയും ദോഹയില്‍ എത്തിയിരുന്നു. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില്‍ സമാധാനം ഉണ്ടാക്കാന്‍ ഒരു തലമുറക്കാലത്തിനിടയില്‍ ലഭിക്കുന്ന സുവര്‍ണാവസരം എന്നാണ് പോംപയോ അതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഈ ദിനം പ്രതീക്ഷയുടെ ദിനമാണെന്നു ഖലീല്‍സാദും പറഞ്ഞു.  

കരാര്‍ പ്രകാരം അമേരിക്ക സമ്മതിച്ചത് യുഎസ്-നാറ്റോ സൈനികരെ മുഴുവന്‍ രണ്ടു ഘട്ടങ്ങളായി 14 മാസങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ പിന്‍വലിക്കാനാണ്. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില്‍ ഭീകര സംഘങ്ങള്‍ക്കു മേലില്‍ താവളം നല്‍കാതിരിക്കാന്‍ താലിബാനും ഏറ്റു. പിന്തിരിയുന്ന പാശ്ചാത്യ സൈനികരെ ആക്രമിക്കില്ലെന്നും താലിബാന്‍ ഉറപ്പ് നല്‍കി. 

പക്ഷേ, അഫ്ഗാന്‍ ഗവണ്‍മെന്‍റ് സൈന്യവുമായുള്ള യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാന്‍ അവര്‍ സമ്മതിച്ചില്ല. വെടിനിര്‍ത്തലുണ്ടായതുമില്ല. രാജ്യത്തിന്‍റെ ഭാവിയെ സംബന്ധിച്ച് താലിബാനും പ്രസിഡന്‍റ് അഷ്റഫ് ഗനിയുടെ ഗവണ്‍മെന്‍റും തമ്മില്‍ ചര്‍ച്ചനടത്താനും കരാറില്‍ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും കാര്യമായ ചര്‍ച്ചയൊന്നും നടന്നില്ല. താലിബാന്‍ അവരുടെ വാക്കുകള്‍ പാലിക്കുമെന്നുള്ള ഖലീല്‍സാദിന്‍റെ വിശ്വാസം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടുമില്ല.  

ട്രംപ് നിയമിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥനായിട്ടും ഖലീല്‍സാദിന്‍റെ സേവനം തന്‍റെ ഭരണത്തിലും തുടരാനാണ് ട്രംപിന്‍റെ പിന്‍ഗാമിയായ ജോ ബൈഡന്‍ തീരുമാനിച്ചത്. സൈനിക പിന്മാറ്റം പൂര്‍ത്തിയാക്കുന്ന കാര്യം അദ്ദേഹം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. താലിബാന് അനുകൂലമായ  കരാറുമായി മുന്നോട്ടുപോകരുതെന്ന്  ഉപദേഷ്ടാക്കളില്‍ പലരും ബൈഡനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നുവത്രേ. 

അദ്ദേഹം അതിനോടു യോജിച്ചില്ല. കാരണം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില്‍നിന്ന് എത്രയും വേഗം സൈനികരെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരണമെന്നത് ബൈഡനും വോട്ടര്‍മാര്‍ക്കു നല്‍കിയിരുന്ന വാഗ്ദാനമാണ്. കരാറില്‍നിന്നു പിന്നോട്ടു പോകുന്നത് അമേരിക്കയുടെ വിശ്വാസ്യതയ്ക്ക് ഇടിവുതട്ടിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ഭയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 

UAE-AFGHANISTAN-CONFLICT-GHANI
അഷ്റഫ് ഗനി. Photo : AFP

സൈനിക പിന്മാറ്റം നിര്‍ത്തിവച്ചാല്‍ അതു മൂലമുണ്ടാകുന്ന സ്ഥിതിവിശേഷത്തെ നേരിടാന്‍ കുടുതല്‍ സൈന്യത്തെ അയക്കേണ്ടിവരുമായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ യുഎസ് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനെയാണ് കക്ഷിഭേദമന്യേ അമേരിക്കയിലെ ജനങ്ങള്‍ അനുകൂലിച്ചിരുന്നതും ഇപ്പോഴുംഅനുകൂലിക്കുന്നതും. സൈനിക പിന്മാറ്റം പൂര്‍ത്തിയാക്കുന്ന തീയതിയില്‍ മാറ്റം വരുത്തുകമാത്രമാണ് ബൈഡന്‍ ചെയ്തത്. ഈ വര്‍ഷം മേയ് ഒന്നിന് പൂര്‍ത്തിയാക്കുന്നതിനു പകരം സെപ്റ്റംബര്‍ 11നു പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ തീരുമാനിച്ചു. താലിബാന്‍ പ്രതിഷേധിച്ചപ്പോള്‍ ഓഗസ്റ്റ് അവസാനത്തിനകം പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. 

പക്ഷേ, ആ തീയതിക്കുവേണ്ടി കാത്തുനില്‍ക്കാതെതന്നെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്‍ മുഴുവന്‍ പിടിച്ചടക്കാനുള്ള തിരക്കിലായിരുന്നു താലിബാന്‍. ഓഗസ്റ്റിന്‍റെ തുടക്കത്തില്‍ നഗരങ്ങള്‍ ഒന്നൊന്നായി വെട്ടിപ്പിടിച്ച അവര്‍ ഒടുവില്‍ കാബൂളിലുമെത്തി. അതിനു മുന്‍പ്തന്നെ പ്രസിഡന്‍റ് അഷ്റഫ് ഗനി നാടുവിട്ടു. ചെറുത്തുനില്‍ക്കാതെ കീഴടങ്ങുകയോ ഓടിരക്ഷപ്പെടുകയോ ചെയത അഫ്ഗാന്‍ സൈന്യം വിട്ടേച്ചുപോയ ആയുധങ്ങളും വെടിക്കോപ്പുകളും (ഏറിയ പങ്കും അമേരിക്ക നല്‍കിയത്) താലിബാനു മുതല്‍ക്കൂട്ടായി. താലിബാന്‍ മുന്‍പ് അഞ്ചു വര്‍ഷം (1996 - 2001) ഭരിച്ചപ്പോഴുണ്ടായ ഭീകരാനുഭവങ്ങളുടെ ഓര്‍മ്മയില്‍ എത്രയുംവേഗം രക്ഷപ്പെടാനായി നാട്ടുകാരും വിദേശികളും ഉള്‍പ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള്‍  കാബൂള്‍ വിമാനത്താവളത്തിലേക്ക് ഒഴുകി.

അവരെയെല്ലാം വിമാനം കയറ്റിവിടാനുള്ള ശ്രമത്തിലും ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ് അവശേഷിക്കുന്ന യുഎസ്-നാറ്റോ സൈനികര്‍. ഓഗസ്റ്റ് 31നകം ഈ ദൗത്യം പൂര്‍ത്തിയായില്ലെങ്കില്‍ കരാറിലെ തീയതി കഴിഞ്ഞും അവര്‍ക്ക് അവിടെ തങ്ങേണ്ടിവന്നേക്കാം. അതിനു സമ്മതിക്കില്ലെന്നും കരാര്‍ ലംഘിച്ചാല്‍ അതിന്‍റെ ഭവിഷ്യത്തുകള്‍ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുമെന്നും താലിബാന്‍ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കിയിട്ടുമുണ്ട്. 

താലിബാനുമായി കരാര്‍ ഉണ്ടാക്കുമ്പോള്‍ സങ്കല്‍പ്പിക്കാന്‍ കഴിയാതിരുന്ന ഈ ദുരവസ്ഥ സല്‍മേയ് ഖലീല്‍സാദ് ഇപ്പോള്‍ എങ്ങനെ നോക്കിക്കാണുന്നുവെന്ന് അല്‍ഭുതപ്പെടുകയാണ് ലോകം.

(തിരുത്ത് : ജോ ബൈഡന്‍റെ അഫ്ഗാന്‍ ട്രാജഡി എന്ന ലേഖനത്തില്‍ (ഓഗസ്റ്റ് 18) താലിബാന്‍ നേതാവ് അബ്ദുല്‍ ഗനി ബറാദാര്‍ കാബൂളില്‍ അഫ്ഗാന്‍ പ്രസിഡന്‍റിന്‍റെ കസേരയില്‍ ഇരിക്കുന്ന ചിത്രം എന്നു പരാമര്‍ശിച്ചിരുന്നതു തെറ്റാണ്. അതു മറ്റൊരാളായിരുന്നു. ബറാദാര്‍ അപ്പോള്‍ കാബൂളില്‍ എത്തിയിരുന്നില്ല.)

ഈ പംക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങൾ kobeidulla1234@gmail.com എന്ന മെയിൽ ഐഡിയിൽ പങ്കുവയ്ക്കാം 

Content Summary : Videsharangom - US envoy Zalmay Khalilzad and the Taliban’s rise

തൽസമയ വാർത്തകൾക്ക് മലയാള മനോരമ മൊബൈൽ ആപ് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യൂ
MORE IN VIDESHARANGOM
SHOW MORE
ഇവിടെ പോസ്റ്റു ചെയ്യുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ മലയാള മനോരമയുടേതല്ല. അഭിപ്രായങ്ങളുടെ പൂർണ ഉത്തരവാദിത്തം രചയിതാവിനായിരിക്കും. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ഐടി നയപ്രകാരം വ്യക്തി, സമുദായം, മതം, രാജ്യം എന്നിവയ്ക്കെതിരായി അധിക്ഷേപങ്ങളും അശ്ലീല പദപ്രയോഗങ്ങളും നടത്തുന്നത് ശിക്ഷാർഹമായ കുറ്റമാണ്. ഇത്തരം അഭിപ്രായ പ്രകടനത്തിന് നിയമനടപടി കൈക്കൊള്ളുന്നതാണ്.
Video

തമാശയിൽ തുടങ്ങിയത് അനുഗ്രഹമായി | Johny Antony | Candid Talks

MORE VIDEOS
FROM ONMANORAMA